Çekişmeli Boşanma

Anasayfa » Çekişmeli Boşanma

Eşlerden birinin boşanmak istememesi ya da velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda uzlaşma sağlanamaması halinde boşanma davası çekişmeli olarak görülür. Çekişmeli davalarda mahkeme, boşanma sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve tarafların kusur durumunu delillere göre belirler. Velayet, nafaka ve tazminat gibi sonuçlar da büyük ölçüde bu değerlendirmeye bağlıdır.

Boşanma sebepleri

Türk Medeni Kanunu, boşanma sebeplerini genel ve özel sebepler olarak ikiye ayırmaktadır.

Genel boşanma sebebi: Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m. 166/1). Uygulamada açılan davaların büyük bölümü bu sebebe dayanır. Güven kaybı, şiddet, hakaret, ekonomik baskı, ailelerin evliliğe müdahalesi ve ilgisizlik gibi olaylar bu kapsamda değerlendirilir.

Özel boşanma sebepleri:

  • Zina (TMK m. 161),
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162),
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163),
  • Terk (TMK m. 164),
  • Akıl hastalığı (TMK m. 165).

Zina (TMK m. 161) ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162) sebeplerinde dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halde sebebin doğumundan itibaren beş yıl geçmekle düşer. Affeden tarafın dava hakkı bulunmamaktadır. Bu sürelerin kaçırılmaması önemlidir.

Fiili ayrılık: Daha önce açılan boşanma davası reddedilmiş ve red kararının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu kabul edilir ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4).

Deliller

Çekişmeli boşanma davalarında sonucu belirleyen unsur delillerdir. Başlıca deliller şunlardır:

  • Tanık beyanları,
  • Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları,
  • Darp raporları ve kolluk kayıtları,
  • Banka hesap hareketleri ve maaş bilgileri,
  • Fotoğraf ve ses kayıtları.

Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması gerekir. Hukuka aykırı elde edilen deliller davada kullanılamayabileceği gibi, delili elde eden eş bakımından ayrıca sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle deliller dava açılmadan önce değerlendirilmeli ve hangi delilin hangi vakıayı ispat edeceği belirlenmelidir.

Dava hangi aşamalardan geçer?

  1. Dilekçeler aşaması. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı olarak sunulur.
  2. Ön inceleme. Mahkeme, tarafların uzlaşamadığı hususları belirler ve tarafları sulhe teşvik eder.
  3. Tahkikat. Tanıklar dinlenir, kurum kayıtları getirtilir, çocuklar varsa sosyal inceleme raporu alınır.
  4. Sözlü yargılama ve karar. Taraflar son beyanlarını sunar, mahkeme kararını verir.
  5. Kanun yolları. Karara karşı istinaf, ardından şartları varsa temyiz yoluna başvurulabilir.

Davanın süresi, mahkemenin iş yüküne, tanık sayısına ve alınması gereken raporlara göre değişmektedir.

Dava süresince tedbirler

Boşanma davası açıldıktan sonra hakim, dava süresince gerekli olan geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169). Bu kapsamda eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı ile korunmasına ilişkin kararlar verilir. Tedbir nafakası, çocuğun geçici olarak hangi ebeveynin yanında kalacağı ve ortak konutun kullanımı bu kararların başında gelir.

Tazminat talepleri

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu olan diğer eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir (TMK m. 174/1). Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş de, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat talep edebilir (TMK m. 174/2). Tazminatın miktarı, tarafların kusur durumu ve ekonomik koşulları dikkate alınarak belirlenir.

Sık sorulan sorular

Eşim boşanmak istemiyorsa boşanabilir miyim?

Evet. Çekişmeli boşanma davasında, boşanma sebebinin ve evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ispatlanması halinde, diğer eşin boşanmak istememesine rağmen boşanmaya karar verilebilir.

Daha kusurlu olan eş boşanma davası açabilir mi?

Evet, daha kusurlu eş de dava açabilir. Ancak davalı eşin itirazı hakkın kötüye kullanılması niteliğinde değilse ve ortak hayatın sürdürülmesinde korunmaya değer bir yarar varsa, kanun bu itirazın dikkate alınmasını öngörmektedir (TMK m. 166/2).

Çekişmeli dava sonradan anlaşmalıya dönüşebilir mi?

Evet. Dava devam ederken taraflar boşanmanın tüm sonuçlarında uzlaşırsa, anlaşmalı boşanma şartları da bulunuyorsa dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlandırılabilir.

İlgili sayfalar: Pendik Boşanma Avukatı, Anlaşmalı Boşanma, Velayet, Nafaka

Whatsapp
Av. Betül Öztürk Demir
Av. Betül Öztürk Demir
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?