Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma kararında ve boşanmanın bütün sonuçlarında uzlaştığı durumlarda başvurulan yoldur. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen bu yol, çekişmeli davaya göre çok daha kısa sürede sonuçlanır. Ancak sürecin kısa olması, hazırlığın da kısa tutulabileceği anlamına gelmez. Anlaşmalı boşanmada verilen kararın büyük kısmı, eşlerin imzaladığı protokole dayanır.
Anlaşmalı boşanmanın şartları
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da eşlerden birinin açtığı davanın diğer eş tarafından kabul edilmesi,
- Hakimin eşleri bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
- Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemenin hakim tarafından uygun bulunması.
Hakim, çocukların ve eşlerin menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını önerebilir. Taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir. Kabul edilmezse dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanmaz.
Protokolde yer alması gereken hususlar
Protokol, boşanmadan sonraki ilişkinin kurallarını belirleyen metindir. Eksik ya da belirsiz bırakılan her husus, ileride ayrı bir davanın konusu olabilir. Protokolde en az şu konuların açıkça düzenlenmesi önerilir:
- Velayetin hangi eşe bırakılacağı,
- Diğer ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin günleri, saatleri, bayram ve tatil dönemleri,
- İştirak nafakasının miktarı, ödeme günü, ödeme şekli ve yıllık artış esası,
- Yoksulluk nafakası talep edilip edilmediği,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Ziynet eşyalarının akıbeti,
- Ev eşyalarının, aracın, taşınmazların ve banka hesaplarının paylaşımı,
- Ortak kredi ve borçların hangi eş tarafından ödeneceği,
- Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin kime ait olacağı.
Mal paylaşımına ilişkin hükümlerin açık yazılması özellikle önemlidir. “Eşlerin birbirinden mal rejimine ilişkin talebi yoktur” gibi genel bir ifade ile somut malların tek tek paylaştırılması farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle protokolde hangi malın kime kalacağı, tapu ve ruhsat devirlerinin ne zaman yapılacağı ayrıca belirtilmelidir.
Duruşma ve karar
Anlaşmalı boşanma davası çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Duruşmaya her iki eşin de bizzat katılması zorunludur; bu yükümlülük, eşler avukatla temsil edilse dahi ortadan kalkmaz. Hakim eşleri ayrı ayrı dinler, protokolün maddelerini kendilerine okur ve serbest iradeleriyle kabul edip etmediklerini sorar.
Taraflar karara karşı istinaf yoluna başvurmayacaklarını duruşmada beyan ederse karar kısa sürede kesinleşebilir. Aksi halde istinaf süresinin dolması beklenir. Kesinleşen karar, mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Hangi belgeler gereklidir?
- Eşlerin nüfus cüzdanları,
- Tarafların imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü,
- Varsa evlilik cüzdanı,
- Mal paylaşımı yapılacaksa tapu, ruhsat ve banka kayıtları,
- Avukat ile takip ediliyorsa vekaletname.
Anlaşmalı boşanmadan vazgeçilebilir mi?
Eşlerden biri, karar verilinceye kadar anlaşmalı boşanma iradesinden dönebilir. Bu durumda dava, şartları varsa çekişmeli boşanma davası olarak devam edebilir. Bu nedenle protokolün imzalanmasından önce her iki eşin de protokolün sonuçlarını tam olarak anlamış olması önem taşır.
Sık sorulan sorular
Evliliğimiz bir yılı doldurmadı, anlaşmalı boşanabilir miyiz?
Hayır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yılı doldurmamış evliliklerde boşanma çekişmeli dava yoluyla istenebilir.
Anlaşmalı boşanmada tek avukat yeterli midir?
Uygulamada eşlerden birinin avukatı aracılığıyla dava açılması mümkündür. Ancak avukat, vekaletnameyi aldığı eşi temsil eder. Diğer eşin protokolü imzalamadan önce kendi haklarını ayrıca değerlendirmesi önerilir.
Duruşmaya katılamazsam ne olur?
Anlaşmalı boşanmada eşlerin bizzat dinlenmesi zorunlu olduğundan, eşlerden biri duruşmaya katılmazsa anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Duruşma ertelenebilir ya da dava çekişmeli olarak devam edebilir.
İlgili sayfalar: Pendik Boşanma Avukatı, Çekişmeli Boşanma, Nafaka, Mal Paylaşımı