Maltepe’de ikamet eden eşlerin boşanma davaları, Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesinde bulunan aile mahkemelerinde görülmektedir. Ne var ki uygulamada boşanma davası, eşlerin çoğunlukla ayrı yaşamaya başladığı bir dönemde gündeme gelmekte; eşlerden biri ortak konutta kalırken diğeri farklı bir ilçeye veya başka bir şehre taşınmış bulunmaktadır. Bu durumda davanın hangi mahkemede açılacağı, yargılamanın seyrini doğrudan etkileyen bir mesele haline gelir.
Yetkili mahkeme
Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya eşlerin davadan önce son defa en az altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Kanun bu yerler arasında bir öncelik sırası öngörmemiş olup seçim hakkı davacı eşe aittir.
Buna göre Maltepe’de yaşamaya devam eden eş, diğer eş başka bir ile taşınmış olsa dahi davayı kendi yerleşim yeri mahkemesinde açabilir. Aynı imkan, taşınan eş bakımından da geçerlidir.
Yerleşim yerinin tespiti
Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir ve adres kayıt sistemindeki kayıt kural olarak esas alınır. Evden ayrılan eşin adres kaydını güncellememesi uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum olup kayıt ile fiili durumun örtüşmediği hallerde yetki uyuşmazlığı doğabilmektedir. Dava açılmadan önce her iki eşin güncel adres kayıtlarının incelenmesi bu nedenle gereklidir.
Yetki itirazı ve aynı anda açılan davalar
Boşanma davalarında yetki kesin nitelikte değildir. Davalı eş, davanın yetkisiz mahkemede açıldığı kanaatindeyse bu itirazını cevap dilekçesinde ileri sürmelidir. Süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı dikkate alınmaz ve dava açıldığı mahkemede görülmeye devam eder.
Eşlerin farklı mahkemelerde birbirinden habersiz dava açması halinde davaların birleştirilmesi veya derdestlik itirazı gündeme gelir. Karşı tarafça açılmış bir davanın varlığı öğrenildiğinde, gerekli usul itirazlarının süresi içinde yapılması hak kaybının önlenmesi bakımından önemlidir.
Sık sorulan sorular
Dava açıldıktan sonra başka bir yere taşınılması mahkemenin yetkisini etkiler mi?
Etkilemez. Yetki, davanın açıldığı tarihteki duruma göre belirlenir; sonradan gerçekleşen adres değişikliği mahkemenin yetkisini ortadan kaldırmaz.
Diğer eş yurt dışında yaşıyorsa dava Türkiye’de açılabilir mi?
Davacının Türkiye’de yerleşim yeri bulunması halinde dava Türkiye’de açılabilir. Ancak yurt dışındaki eşe tebligatın uluslararası adli yardımlaşma yoluyla yapılması gerektiğinden yargılama süresi uzayabilmektedir.
İlgili sayfalar: Çekişmeli Boşanma, Anlaşmalı Boşanma, İstanbul Boşanma Avukatı